عليرضا كياني وشكي عضو شوراي عالي سياست‌گذاري نخستين جشنواره برترين‌هاي صنعت گردشگري
جشنواره برترين‌هاي صنعت گردشگري براي چشم‌انداز 20 ساله دولت

انتخاب برترين‌هاي هر حوزه به ويژه گردشگري و صنايع وابسته سال‌هاست كه در اكثر كشورهاي در حال توسعه برگزار مي‌شود. در ايران نيز قبل از ورود بخش خصوصي براي برگزاري جشنواره برترين‌ها، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري به جهت تقدير از دست‌اندركاران اين حوزه، در هفته جهانگردي تقديرهايي از آنها انجام مي‌داد

انتخاب برترين‌هاي هر حوزه به ويژه گردشگري و صنايع وابسته سال‌هاست كه در اكثر كشورهاي در حال توسعه برگزار مي‌شود. در ايران نيز قبل از ورود بخش خصوصي براي برگزاري جشنواره برترين‌ها، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري به جهت تقدير از دست‌اندركاران اين حوزه، در هفته جهانگردي تقديرهايي از آنها انجام مي‌داد. به طور كلي اهميت برگزاري اين جشنواره‌ها در كشورهاي در حال توسعه به گونه‌اي است كه انتخاب در آن و دريافت لوح تقدير يكي از آرزوهاي سازمان وابسته به صنعت گردشگري اين كشورها است. در ايران نيز با وجود اينكه براي رسيدن به چنين مفهومي دير اقدام شد. اما برگزاري منسجم و هدفمند چنين جشنواره‌اي نخستين مرحله آن توسط بخش خصوصي در حال اجرا است. اينكه نخستين تجربه برگزاري اين جشنواره چه ويژگي‌هاي دارد موضوعي است كه در همين رابطه گفت‌وگويي با عليرضا كيايي وشكي عضو شوراي عالي سياست‌گذاري و مشاور اجرايي جشنواره انجام داده‌ايم. بخوانيد:

چطور شد كه متولي اجراي چنين جشنواره‌اي به عهده بخش خصوصي و شركت ساتراپ افتاد؟
بر اساس مطالعاتي كه بر روي جشنواره برترين‌ها در كشورهاي مختلف داشتيم. متوجه شديم كه در كشورهايي در حال توسعه، براي ايجاد انگيزه و رقابت در صنعت گردشگري قسمت‌هاي مختلفي از آن را در جشنواره‌ها بررسي و ارزيابي مي‌كنند لذا تصميم گرفتيم ضمن به‌كارگيري توان بخش خصوصي طرح اوليه جشنواره بر اساس چشم‌انداز 20 ساله كشور و نگاه ويژه دولت به صنعت گردشگري نوشته شده است. معاونت گردشگري سازمان نيز با بررسي طرح جشنواره مجوز اجراي آن را به نام شركت ساتراپ تجارت ايرانيان و به طور كلي بخش خصوصي صادر كرد.

آيا پذيرش اين ايده آرمان‌گرايي مدنظر سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري به عنوان متولي اين صنعت بود يا نياز بخش خصوصي به عنوان مجريان اصلي گردشگري؟
از همان ابتدا تلاش شد تا در طرح جشنواره برترين‌ها هم سياست‌هاي سازمان ميراث فرهنگي مدنظر باشد و هم نياز بخش خصوصي براي دسترسي به استانداردهاي اين صنعت گردشگري هر دو نياز در نظر گرفته شد.

جشنواره برترين‌هاي صنعت گردشگري در تدوين استانداردهاي حوزه گردشگري چه كمك مي‌تواند بكند؟
اگر تدوين استانداردهاي صنعت گردشگري سال‌هاست در حال نگارش است و هنوز به طور كامل و منسجم به بخش خصوصي ارائه نشده است، به دليل نبودن و يا متغير بودن معيارهاي تدوين استانداردها است. به نظر مي‌رسد برگزاري جشنواره برترين‌ها و اعلام نتايج آن كمك بزرگي به گردشگري كشور است تا معيارهاي لازم براي تدوين استانداردهاي هر يك از بخش‌هاي گردشگري مشخص شود. در واقع مي‌توان گفت اين بار بخش خصوصي براي انسجام در تدوين سريع استاندارد هاي اين حوزه قدم برداشته است.

گفتيد در زماني كه درگير طرح اوليه جشنواره بوديد، مطالعاتي درباره جشنواره‌هايي از اين نوع- كه كشورهاي صاحب‌نام گردشگري برگزار مي‌شود- داشتيد نتيجه اين مطالعات در ارائه طرح چگونه منعكس شد؟
در قدم نخست، تنها كاري كه مي‌توانستيم براي اجراي اين طرح در كشور انجام دهيم، مطالعه بر روي جشنواره برترين‌ها در كشورهاي آسيايي بود. البته در برخي از آيتم‌ها به دليل تفاوت‌هاي فرهنگي كه وجود داشت، نمي‌توانستيم وارد شويم. اما گرفتن نكات علمي اين جشنواره‌ها و بومي كردن آن توانست در گسترش طرح كمك بزرگي كنند.

گروه‌بندي‌هايي كه در جشنواره برترين‌هاي صنعت گردشگري شكل گرفت، چگونه و توسط چه كساني اضافه شد؟
از تصويب نظام‌‌نامه كه توسط «گروه مشاوران فردا» تهيه و تدوين شد، گروه داوران با نظر سازمان شوراي عالي سياست‌گذاري جشنواره و راهنمايي گروه مشاوران فردا انتخاب شدند. بعد از انتخاب داوران گروه‌بندي‌ها توسط هيات داوران و مشورت با روساي اصناف گردشگري به جشنواره اضافه شد.

به نظر برخي از دست‌اندركاران حوزه گردشگري به ويژه بخش خصوصي برخي از معيارهاي تدوين شده براي ارزيابي و داوري با ماهيت فعاليت‌هاي برخي از حوزه‌هاي گردشگري تفاوت‌هايي دارد؟
امسال نخستين جشنواره برترين‌هاي صنعت گردشگري در ايران برگزار مي‌شود. بي‌شك اين اتفاق خالي از كمبودها و نقص‌هايي نيست. در واقع برگزاري نخستين جشنواره باعث آشنايي با بسياري از نواقص كار مي‌شود. نتايج اين جشنواره راه‌گشاي رفع مشكلات در جشنواره‌هاي آتي خواهد شد.

چرا در طرح اوليه جشنواره امكان حضور بخش بين‌المللي در نظر گرفته نشد؟
در سال اول برگزاري جشنواره، منابع مالي براي گسترده برگزار كردن آن به ويژه حضور بخش بين‌المللي وجود نداشت. در نتيجه اطلاع‌رساني در اين خصوص را تنها براي دست‌اندركاران گردشگري داخلي در نظر گرفتيم. از طرف ديگر هنوز نمي‌دانستيم افق ديد برگزاري جشنواره به كجا خواهد رسيد. سعي كرديم براي سال‌ اول كار را در ابعاد داخلي در نظر بگيريم تا بتوانيم جشنواره در خور توجهي را برگزار كنيم.

در حال حاضر و با برگزاري جشنواره افق ديد جشنواره برترين‌هاي صنعت گردشگري را چگونه پيش‌بيني مي‌كنيد؟
با توجه به استقبال پيش‌بيني نشده‌اي كه بخش خصوصي و دست‌اندركاران گردشگري از برگزاري جشنواره داشتند و از سوي ديگر سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نيز مجوز دائمي جشنواره را به نام بخش خصوصي واگذار كرده است؛ پيش‌بيني مي‌كنيم در 5 سال نخست اجراي اين جشنواره بتوانيم در سال‌هاي نخست آن بخش بين‌المللي را نيز به بخش‌هاي مختلف اضافه كنيم تا به استانداردهاي بين‌المللي كه در اين صنعت وجود دارد، بيشتر و بهتر نزديك شويم. اميدواريم جشنواره برترين‌هاي صنعت گردشگري ايران در آينده نزديك به جايگاهي برسد كه به تمام دست‌اندركاران بخش خصوصي نياز شركت در جشنواره را در خود احساس كنند.

سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري براي اجراي جشنواره چقدر همكاري داشت؟
حمايت‌هاي معنوي سازمان براي اجراي جشنواره خوب بود و معاون گردشگري همكاري‌هاي لازم را براي بهتر اجرا شدن جشنواره با دبيرخانه داشت.

با توجه به اينكه مجوز دائمي جشنواره توسط سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري داده شده است، برنامه شما براي ادامه يافتن جشنواره و ارتباط مناسب و بيشتر بخش خصوصي و دست‌اندركاران گردشگري با دبيرخانه چيست؟
سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري پيشنهاد داده بود دبيرخانه دائمي در معاونت گردشگري سازمان تشكيل شود اما سياست شوراي عالي سياست‌گذاري جشنواره اين است كه محل دائمي دبيرخانه خارج از سازمان و توسط بخش خصوصي تشكيل شود. در نظر داريم سازمان ميراث فرهنگي به عنوان متولي بزرگ گردشگري هميشه به عنوان يك حامي در كنار دبيرخانه قرار گيرد.

اجراي جشنواره مستلزم هزينه‌هاي زيادي است. استقبال حاميان مالي از چنين جشنواره‌اي چگونه بود؟
با توجه به نوپا بودن جشنواره كمتر شاهد حضور اسپانسرهاي مالي بوديم، اما براي سال اول حضور محدود حاميان مالي تا حدودي نيازها را تامين كرد.

در مورد تبليغات جشنواره چه كارهايي صورت گرفت؟
سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري بخشي از تبليغات محيطي را با هزينه خود انجام داده است و اطلاع‌رساني از طريق رسانه‌هاي گروهي مهم‌ترين هدف تبليغاتي دبيرخانه براي معرفي جشنواره بود.